Spring naar inhoud

Evers of Dillis? Zoektocht naar de ware identiteit van Odilia

Bij het reconstrueren van een stamboom stuit ik soms op raadsels die onoplosbaar lijken. Een van die vraagstukken in de familie Beckers-Evers was de identiteit van de moeder van Catharina Beckers, gedoopt in 1712 te Sint Odiliënberg. Was zij een dochter van Odilia Evers, of van een mysterieuze Odilia Dillis? Mijn recente duik in de archieven heeft niet alleen dit mysterie opgelost, maar leverde en passant ook nieuwe voorouders in Roermond op.

Advertenties

De Twijfel: Dillis of Evers?

Het begon allemaal met een huwelijk en een doop die niet leken te rijmen.

Op 12 augustus 1711 trouwt Henricus Beckers in Sint Odiliënberg met Odilia Everts. Tot zover niets aan de hand. Maar als elf maanden later, op 16 juli 1712, hun dochter Catharina wordt gedoopt, schrijft de pastoor als moeder plotseling Odilia Dillis op.

Was Henricus hertrouwd? Was dit een andere vrouw? Of was "Dillis" een alias? Jarenlang bleef er in mijn dossier een potloodstreepje van onzekerheid staan bij Catharina Beckers.

Spoor 1: De Getuigen in Sint Odiliënberg

Om dit op te lossen, heb ik eerst de getuigen onder de loep genomen. In de 18e eeuw waren doopgetuigen bijna altijd naaste familieleden.

  • Bij het huwelijk in 1711 was Leonardus Everts getuige (de broer van de bruid).
  • Bij de doop in 1712 was Leonardus Dillis getuige.

Mijn hypothese was snel gevormd: Leonardus Everts en Leonardus Dillis moeten één en dezelfde persoon zijn. Als de broer de alias "Dillis" gebruikt, doet de zus dat ook.

Deze theorie werd versterkt toen ik keek naar de doop van een later kind, Joannes, in 1718. Daar wordt de moeder weer keurig met haar officiële naam Odilia Euvers ingeschreven, en is haar zus Cornelia Euvers getuige. Het gezin was dus gewoon in Sint Odiliënberg gebleven en de naam Dillis leek een tijdelijke oprisping.

Spoor 2: De verwevenheid met de familie Cloudt

Maar waar komt de naam "Dillis" vandaan? Dillis is in het Limburgs dialect vaak een verbastering van Gillis (Egidius).

Uit mijn archiefonderzoek bleek dat de familie Evers opvallend nauwe banden onderhield met de voorname familie Cloudt. Odilia's vader, Jan Evers, was schepen in Sint Odiliënberg (1708-1729) en een directe collega en opvolger van schepen Gielis (Gillis) Cloudt.

Dat het niet bij een zakelijke relatie bleef, blijkt uit de doopboeken. De families waren sterk met elkaar verweven:

  • Bij de doop van Henricus Everts (1700), een broer van Odilia, was Petrus Cloudt (familie van Gielis) de dooppeter.
  • Toen Matthias Everts (een andere broer) in 1724 trouwde, was schepen Adamus Cloudt getuige.
  • Zelfs later, toen de weduwe van Henricus Everts hertrouwde, trad Maria Cloudt op als getuige.

Het is in deze context zeer aannemelijk dat Jan Evers in de volksmond "Jan van Gielis" of "Jan Dillis" werd genoemd, als protegé of opvolger van de invloedrijke Gielis Cloudt. Zijn kinderen Odilia en Leonardus kregen die bijnaam in 1712 simpelweg opgeplakt door de pastoor: de kinderen van 'Jan Dillis'.

De Doorbraak: Het bewijs in Montfort (1734)

Hoewel de puzzelstukjes pasten, zocht ik naar het definitieve bewijs; de 'smoking gun'. Die vond ik nadat bleek dat het gezin Beckers-Evers later naar Montfort was verhuisd.

In het doopregister van Montfort deed ik twee belangrijke vondsten:

  1. Een nieuwe zoon: Op 16 augustus 1730 werd Derick Beckers gedoopt.
  2. Het ultieme bewijs: Op 8 mei 1734 wordt dochter Petronella gedoopt. De pastoor in Montfort was zich blijkbaar bewust van de naamsverwarring en noteerde voor de eeuwigheid:

filia Legitima Henrici et Odilia (vulgo) dilles evens Conjugum

Het Latijnse woord vulgo betekent "in de volksmond". Hier staat zwart op wit: Odilia, die men Dillis noemt, heet eigenlijk Evers. Hiermee is elke twijfel weggenomen: Catharina Beckers (1712) is een wettige dochter van Odilia Evers.

Bonus: Een uitstapje naar Roermond (Sophia Caris)

Bij het zoeken naar een verklaring voor de naam Dillis, onderzocht ik ook of de afkomst van Sophia Caris, de moeder van Jan Evers (en oma van Odilia), een aanknopingspunt kon geven.

Ik wist al dat bij de doop van Jan Evers in 1660 een Antonius Caris getuige was.

Door te zoeken in de doopboeken van Roermond vond ik op 22 februari 1637 de doop van Sophia Caris.

Haar ouders: Antonius Karis en Sabina Coelens.

Doordat Antonius Karis in 1660 optreedt als getuige bij zijn kleinzoon Jan, is de cirkel rond. Hiermee is Sophia Caris niet langer een naam zonder gezicht, maar een dochter van het echtpaar Karis-Coelens uit Roermond. Hoewel een huwelijksakte van dit paar door hiaten in het Roermondse archief (1634-1635) waarschijnlijk verloren is gegaan, staan de familierelaties dankzij de getuigen als een huis.

Conclusie

Dankzij een combinatie van kritisch bronnenonderzoek, het analyseren van getuigennetwerken en het letterlijk lezen van Latijnse notities, is de stamboom op twee cruciale punten hersteld en uitgebreid. Odilia Evers en Odilia Dillis zijn één, en de Roermondse wortels via Sophia Caris liggen bloot.

Bronnen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *