VII.4 Rutgerus "Roger" Vaes ♂
Rutgerus "Roger" Vaes werd gedoopt op 23 december 1792 in Heythuysen als zoon van Laurens Vaes en Cornelia Beckers.
Het huwelijk vond plaats op 21 september 1814. Bruidegom Roger Vaes is landbouwer in het gehucht Roeven en is geboren te Heythuysen op 23 december 1792. Zijn leeftijd is in de akte (foutief) genoteerd als 23 jaar. Zijn ouders Laurent Vaes en Cornélie Beckers wonen eveneens in Nederweert en waren aanwezig om toestemming te geven. De bruid, Adriene van Dijk (25 jaar, dienstmeid in Roeven), is geboren te Veghel op 28 oktober 1788. Haar vader Pierre van Dijk gaf schriftelijk toestemming; haar moeder 'Hendrine' is overleden in Erp op 19 september 1794. Let op: De ambtenaar schreef in de akte dat de bruidegom wel tekende en de bruid niet ('et Le futur Epoux non La future Epouse'), maar onder de akte ontbreekt de handtekening van de bruidegom en staat wel degelijk de handtekening van de bruid ('A. vandijk'). De ouders van de bruidegom en de vierde getuige (Michiels) konden niet schrijven.
Overige documenten en vermeldingen
Transcriptie
Geboekt den 22 Mei 1847 N 13 f 46 N 386 Memorie Van aangifte der nalatenschap Van Rutgerdus Vaes overleden te Heijthuijsen den 24 februarij 1847
Adriana Van Dijck Winkelierske Wonende in de Gemeente Heijthuijsen aen het Kapelleke Ondergeteekende Kiezende domicilie ten kantore van den te Heijthuijsen residerenden Notaris Gielen gelegen in de gemeente Heijthuijsen, Wijk het dorp Verklaart dat Rutgerdus Vaes mijnen man den vier en twintigste februarij laatsleden binnen de Gemeente Heijthuijsen in zijne vaste Woning gestaan aan het Kapelleke is overleden dat de overledene getesteerd Voor opgemelden Notaris den zeven entwintigste Januarij dezes Jaars geregistreerd te Weert den tienden Maart opvolgende, de Ondergetekende zyne Weduwe, heeft benoemd en ingesteld tot zynen eenigen en universele erfgenaam dat de nalatenschap bestaat in de Volgende goederen te Weten :
1 Een Woonhuis Van eene bouwplaats binnen de Gemeente Heijthuijsen gehucht Ospel in den dreijen gelegen bestaande in huizinge, schuur, stallinge, moeshof boomgaarden, weiden land en velden Aangrenzende te zamen groot onge= =veer groot negen bunders dertien roeden bij allen Waardig negen honderd zeven en tachtig Guldens Zeven en tachtig Cents . 987 . 87 2 Pro rata in pagten Van drie maanden dertien guldens zeven en twintig Cents 13 . 27 3 de helft uitmakende van een perceel met aan horige [ONLEESBAAR] land te Heijthuijsen Aan het Kapelleke neffens de [ONLEESBAAR] en [ONLEESBAAR] gelegen [ONLEESBAAR] 58 ellen Alle Waardig twaalf honderd vijf en twintig Guldens . . . . . . . . . . 1225 4 de helft Van eene perceel land hetwelk [ONLEESBAAR] in den heeren bosch [ONLEESBAAR] [ONLEESBAAR] en de wed Gielen gelegen ongeveer groot vier en veertig roeden [ONLEESBAAR] Allen Waardig drie honderd Guldens . 300 5 de gerede goederen, bestaande in meubelen als kasten, kisten, stoelen bedden, koper en tin, ijzer, Vaten, potten, Winkelwaren en ander huisgereij Waardig vijf honderd guldens . . . . . 500 Transport van ommezijden . . . f 2886 14 te Zamen twee duizend acht honderd Zes en 2886 14 tachtig guldens veertien Cents
dat uit de Meij passief bestaat in -- 1 de helft Van twee schuldvorderingen [ONLEESBAAR] ten Kantore Van den heer Lodewijk Baron d'Overschij te Weert bij akten verleden Voor den Notaris Willems te Roermond den 15 Junij 1844 en 1 augustus 1845, de Gehele bedrage Van 2200 guldens dus Voor de helft Elf Honderd guldens . . 1100 -- 2 aan [ONLEESBAAR] [ONLEESBAAR] [ONLEESBAAR] zonder beroep te Heijthuijsen Wegens restant der Koop= =somme Van de Bouwplaats Hierboven onder N 1 Vermeldt twee Honderd guldens dus Voor de helft Honderd guldens . 100 -- 3 de helft Van eene grond rente Van een mudde Zes schepels, vier [ONLEESBAAR] maatjens, drie Vingerhoeden rogge uijt het gebruik Van eene perceel tuingrond aan de gebr. President Leclerq, blijkens akte Van [ONLEESBAAR] alhier gepasseerd Voor gemelden Notaris Gielen den derden april dezes jaars acht honderd Zeven en Veertig, gecapital: aan Vijf en tachtig Guldens . . . . . . . . . . . 85 - 4 de Dood en begrafenis kosten . . . . . . . . . . . . . . . 1285
Transport . . . 1285 . 2886 . 14 Twee honderd Vijf en Veertig guldens . . . . . 245 Belopende het passief duizend Vijf honderd dertig guldens . . . 1530 Zijnde aldus het Zuiver overschot duizend drie honderd Zes en Vijftig guldens Veertien Cents . 1356 - 14
dat door dit overlijden geen fidei commis is gedevolueerd nog Vrugtgebruik Vervallen is mitsgaders dat door niemand buiten de ondergeteekende uit deze nala= =tenschap Wordt genooten en dat Ingeval Van ab intestato overlijden de wettiglyke erfgenamen aan de ondergeteekende niet bekend is Aldus opgemaakt te Heijthuijsen den 21 Mei 1800 Zeven en Veertig. A Vandijck
Hertaling
Winkelierster Adriana van Dijck, wonende aan het Kapelleke in de gemeente Heythuysen, verklaart dat haar echtgenoot Rutgerdus Vaes op 24 februari 1847 in hun vaste woning aan datzelfde Kapelleke is overleden. Zij kiest juridische woonplaats bij notaris Gielen, eveneens in het dorp Heythuysen.
Adriana verklaart dat zij via een testament – gepasseerd bij notaris Gielen op 27 januari 1847 en geregistreerd te Weert op 10 maart 1847 – door haar echtgenoot is benoemd tot enige en universele erfgenaam.
De nalatenschap van de overledene omvat diverse onroerende goederen (zie het overzicht in de tabel hieronder). Daarnaast omvat de erfenis roerende zaken die het huis en de winkel toebehoorden. Dit betreft onder meer meubelen (zoals kasten, kisten, stoelen en bedden), waardevolle metalen (koper, tin en ijzer), vaten, potten, de winkelvoorraad en ander huisraad, met een totale getaxeerde waarde van 500 gulden. Aangevuld met een pro rata bedrag aan pacht (13,27 gulden) bedragen de totale bruto baten van deze nalatenschap 2.886,14 gulden.
Tegenover deze baten staan de schulden en lasten (passiva) van de erfenis. Omdat Adriana de helft erft, is zij verantwoordelijk voor de helft van de volgende schulden:
-
Twee schuldvorderingen aan baron Lodewijk d'Overschij te Weert (gepasseerd bij notaris Willems te Roermond op 15 juni 1844 en 1 augustus 1845) met een hoofdsom van 2.200 gulden (de helft hiervan is 1.100 gulden).
-
Een restant koopsom voor de bouwplaats aan een schuldeiser zonder beroep in Heythuysen (100 gulden voor haar helft).
-
Een uitstaande grondrente, uitgedrukt in graanmaten (één mud, zes schepels, vier maatjes en drie vingerhoeden rogge), gevestigd op een perceel tuingrond aan de gebroeders President Leclerq. Deze schuld is bij notariële akte (3 april 1847) financieel gekapitaliseerd op 85 gulden.
-
De kosten voor het overlijden en de begrafenis bedragen 245 gulden.
De totale schuldenlast komt uit op 1.530 gulden. Na aftrek hiervan resteert er een zuiver overschot van 1.356,14 gulden. Adriana verklaart tot slot dat er geen sprake is van bewind (fideï-commis) of vruchtgebruik dat vervalt, en dat er in het geval van een overlijden zonder testament geen wettelijke erfgenamen bekend zijn. Zij heeft de akte ondertekend op 21 mei 1847.
Huwelijk bleef kinderloos
In de 19e eeuw konden ouders hun kinderen niet zomaar onterven; kinderen hadden altijd recht op hun 'legitieme portie'. Het feit dat de notaris kon opschrijven dat de weduwe "tot enige en universele erfgenaam" werd benoemd, is het onomstotelijke, primaire bewijs. Rutgerus en Adriana stierven kinderloos. Hun tak stopt hier definitief.