Spring naar inhoud

Persoon

VII.84 Catharina Evers

Catharina Evers werd geboren op 25 november 1797 in Sint Odiliënberg als dochter van Christianus Evers en Maria Catharina Schoenmakers.

Geboorte: 25 november 1797 in Sint Odiliënberg
Doopsel: 25 november 1797 in Sint Odiliënberg
Getuigen: Petrus Frenken, in naam van Petrus Beurskens en Maria Stockx, in naam van Caecilia van Kempen.
Burgerlijk huwelijk: 26 november 1820 in Sint Odiliënberg
Kinderen:
Overlijden: 13 mei 1862 in Montfort
Aangevers: Gerardus Van Pol, jager, zoon van de overledene en Antonius Mestrom, landbouwer, buur.

Bijzonderheden

Memorie van aangifte van de nalatenschap van Joannes Cassemerius van Pol, overleden te Montfort op 12 maart 1837.

Ik, ondergetekende Catharina Evers, zonder beroep, wonend te Montfort en aldaar woonplaats kiezend in mijn huis aan de Zandstraat, verklaar in de hoedanigheid van voogdes over mijn minderjarige kinderen, te weten 1. Gerardus van Pol en 2. Catharina van Pol, dat mijn echtgenoot Joannes Cassemerius van Pol, vader van genoemde kinderen, is overleden te Montfort op 12 maart 1837. Hij overleed in mijn huisje aan de Zandstraat, wat zijn laatste verblijfplaats was. Hij heeft bij zijn overlijden geen goederen nagelaten.

Ik verklaar bovendien dat er door dit sterfgeval geen sprake is van de overgang van een fideï-commis (familiekapitaal) of het inhouden van vruchtgebruik. Hij heeft aan niemand schenkingen gedaan of een testament opgemaakt, en er zijn geen andere erfgenamen dan degenen die hierboven zijn gepresenteerd.

Opgemaakt te Montfort op 12 september 1837. X (Merkteken van Catharina Evers, die de schrijfkunst niet machtig is).

Ik, ondergetekende burgemeester van de gemeente Montfort, verklaar hiermee dat het bovenstaande kruisje het handmerk is van Catharina Evers. Ik verklaar tevens openbaar dat, voor zover mij bekend is, de genoemde overledene bij zijn overlijden geen onroerend goed heeft nagelaten. (Goedgekeurd: één doorgehaald woord).

Montfort, 12 september 1837. De voornoemde burgemeester, W. Mestrom.

Memorie van aangifte van de nalatenschap van Anna Catharina Everts

Overleden te Montfort op 13 mei 1862, zonder testament (ab intestato).

Wij, ondergetekenden:

  1. Gerardus van Pol, van beroep jager, wonend te Montfort en domicilie kiezend in mijn huis te Montfort.

  2. Catharina van Pol, hiertoe gemachtigd door haar echtgenoot Peter Mestrom, van beroep dagloner, wonend te Montfort en domicilie kiezend bij de eerstgenoemde.

Verklaren dat onze moeder Anna Catharina Everts is overleden te Montfort op 13 mei 1862 in haar woning te Montfort, wat haar laatste verblijfplaats was. Zij heeft bij haar overlijden het volgende nagelaten:

Eigendomsdeel Soort goed Gemeente Toponiem / Locatie Sectie & Nummer Oppervlakte
De helft (1/2) Perceel bouwland Sint Odiliënberg Aan de Waard Sectie D, Nr. 116 32 roeden en 35 ellen
De helft (1/2) Huisje Montfort   Sectie C, Nr. 1852 80 ellen
De helft (1/2) Perceel bouwland Montfort Op het hoogveld Sectie D, Nr. 389

12 roeden en 25 ellen

Wij verklaren daarbovenop dat er door dit sterfgeval geen sprake is van de overgang van een fideï-commis (familiekapitaal) of periodieke uitkering, en dat ieder een gelijke helft zal erven.

Opgemaakt te Montfort op 19 december 1862. (Getekend door G. van Poll, P. Mestrom en voorzien van het handmerk (kruisje) van Catharina van Pol).

De burgemeester van Montfort verklaart dat de bovenstaande handtekeningen zijn gezet door de kinderen en erfgenamen van de hierin vermelde overledene. Montfort, 19 december 1862. W. Mestrom, burgemeester.

Vastgoedportfolio van Joannes Casamerius van Pol en Anna Catharina Evers: belastingontduiking?

Gemeente Sectie & Nr. Toponiem Soort Grootte Kadastraal Artikel Registratienaam (1845) In Nalatenschap 1862?
Sint Odiliënberg D 116 aan de Waard bouwland 3.235 m² 209 Jan Van Pol Ja (helft)
Sint Odiliënberg D 115 aan de Waard heide 2.875 m² 209 weduwe Jan Van Pol Nee
Montfort D 382 Hoogveld bouwland 1.225 m² 222 weduwe Jan Van Pol Ja (helft)
Montfort C 1252 Zandvaart huis 80 m² 222 weduwe Jan Van Pol Ja (helft)*

1. Bewezen Belastingontduiking in 1837 Dit overzicht is het onomstotelijke bewijs dat Catharina Evers in 1837 meineed pleegde bij de aangifte van de nalatenschap van haar man. Het huisje waarin ze woonden (C1252) en de omliggende percelen landbouwgrond stonden immers al ten tijde van de eerste kadastrale opmetingen rond 1832 op naam van Jan van Pol. Door deze goederen buiten de boeken te houden, ontliep dit gezin van dagloners met succes de successierechten.

2. Administratieve Traagheid Het feit dat perceel D116 in 1845 nog steeds op naam stond van de in 1837 overleden "Jan Van Pol", terwijl de andere percelen al keurig waren overgeschreven naar de "weduwe Jan Van Pol", toont aan hoe gefragmenteerd de 19e-eeuwse administratie was. Klerken werkten registers vaak niet in één keer synchroon bij. Dit is een klassieke valkuil voor genealogen, maar door alle goederen naast elkaar te leggen, doorzien we deze administratieve vertraging.

3. Het Mysterie van het Heideperceel (D115) Dit is de enige echte losse draad in dit dossier. Catharina had in 1845 een aanzienlijk stuk heide van bijna 3000 vierkante meter op haar naam staan. In 1862 behoort dit echter niet meer tot haar erfenis. Voor een gezin dat moest rondkomen van daglonerswerk en wat eigen akkerbouw, is heidegrond (vaak gebruikt voor het steken van plaggen of het weiden van schapen) van grote economische waarde. Ergens tussen 1845 en 1862 is dit perceel uit de familie verdwenen of overgedragen.

Hoe voerden we dit onderzoek?

1. Erfenis Joannes van Pol (1837) - De Nulmeting (of de Leugen) We startten met de memorie van aangifte van Joannes Casamerius van Pol. Weduwe Catharina Evers verklaarde onder ede (met een handmerk) dat haar man bij zijn overlijden geen enkel onroerend goed had nagelaten. Dit was ons administratieve vertrekpunt.

2. Erfenis Anna Catharina Everts (1862) - De Anomalie Vijfentwintig jaar later ontdekten we via de memorie van aangifte van Catharina zélf een grote tegenstrijdigheid. Ze liet plotseling de helft van drie onroerende goederen na aan haar kinderen: perceel bouwland D116 (Sint Odiliënberg), perceel bouwland D382 (Montfort) en een huis C1252 (Montfort). Dit riep de dwingende onderzoeksvraag op: hoe is zij aan dit bezit gekomen als er in 1837 niets was?

3. Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels (OAT, ca. 1832) - De Eerste Match Om de herkomst te achterhalen, raadpleegden we de oudste kadastrale registers. Hier vonden we exact deze drie percelen terug op naam van "Jan van Pol". Dit was een sterke aanwijzing, maar nog geen absoluut sluitend bewijs dat de "Jan van Pol" uit de OAT ook daadwerkelijk de overleden echtgenoot van Catharina was, en niet een toevallige naamgenoot.

4. Aezel Database (Kadastrale mutaties 1844/1845) - De Definitieve Sluitsteen Door de database in te duiken, konden we de status van deze specifieke percelen na 1837 controleren. Dit leverde de cruciale bewijzen:

  • De koppeling: De percelen uit Montfort werden overgeschreven naar de "weduwe Jan van Pol", met het beroep dagloner. Dit sloot de keten tussen de levende eigenaar in 1832 en de weduwe in 1862.

  • Het Kadastraal Artikel: Al haar bezittingen in Montfort stonden geregistreerd onder Artikel 222.

  • De Schifting (Kritische analyse): Door streng te filteren op beroep en artikelnummer, konden we valse sporen uitsluiten. We elimineerden een Jan van Pol (horlogemaker in Grathem/Hunsel), een Johannes van Pol (dienstknecht in Maasbracht) én een andere Jan van Pol (landbouwer in Montfort, Artikel 219).

Extra foto
Nalatenschap Joannes Casemerius Van Pol
Extra foto
Nalatenschap Catharina Everts