Persoon

Na hun huwelijk in 1907 vestigden Johannes van Eckendonk en Maria Anna de Louw zich in Helenaveen, een jonge veenkolonie in de Peel. Vanaf uiterlijk 1909 woonde het gezin daar in wijk D, huisnummer 32, een eenvoudige arbeiderswoning van de turfmaatschappij, gelegen langs een kanaal in het oostelijk deel van het dorp.

Johannes werkte er jarenlang als veenarbeider. Dat betekende zwaar, seizoensgebonden werk: in het voorjaar en de zomer stak hij met de hand turf uit het hoogveen, die in blokken werd gedroogd en via de kanalen afgevoerd. Het werk was fysiek uitputtend en slecht betaald. De werkdagen waren lang en speelden zich af in natte, koude omstandigheden of juist in zomerse hitte, zonder veel bescherming of zekerheid.

Het gezin woonde in een kleine woning, dicht bij de turfvelden. De huizen in wijk D waren eenvoudig en vochtig, zonder stromend water of riolering. De leefomstandigheden waren sober en het bestaan onzeker, sterk afhankelijk van het werk bij de turfwinning. Johannes bleef gedurende deze jaren consequent als veenarbeider geregistreerd, wat wijst op een langdurige binding aan het veen en weinig mogelijkheden tot sociale stijging.

Tussen 1908 en 1918 werden in Helenaveen meerdere kinderen geboren. De kindersterfte, die in veenkolonies veel voorkwam, raakte ook dit gezin: zoon Martinus, geboren in 1911, overleed al in 1912. Dergelijke verliezen waren pijnlijk maar helaas niet uitzonderlijk in de Peel, waar armoede, ziekte en gebrekkige medische zorg het leven van jonge gezinnen zwaar maakten.

Tegelijk maakte het gezin deel uit van een hechte arbeidersgemeenschap. In wijk D woonden vrijwel uitsluitend veenarbeidersgezinnen, die onderling sterk op elkaar waren aangewezen. Kerk, school en het werk in het veen bepaalden het ritme van het dagelijks leven. Het verblijf in Helenaveen vormde zo een intensieve en bepalende periode in het leven van Johannes en Maria Anna, en liet blijvende sporen na in de geschiedenis van hun gezin.