Persoon

In het midden van de negentiende eeuw was het leven in de gehuchten van Nederweert hard, maar voor een thuiswever was het vaak een regelrechte overlevingsstrijd. Terwijl de boeren op de zandgronden tenminste nog hun eigen aardappelen en groenten van het land haalden, was de wever overgeleverd aan de karige stuivers die zijn weefgetouw opbracht. Jan Mathijs Boumans was zo’n wever. Hij kon niet lezen of schrijven, maar zijn handen kenden het ritme van de spoel.

Toen hij in 1858 trouwde met de boerendochter Hendrina Vaes, vestigden ze zich in het gehucht Budschop, verhuisden later naar de Winnerstraat en streken uiteindelijk neer in de Klaarstraat. Hendrina’s leven werd een aaneenschakeling van zwangerschappen. Tussen 1858 en 1873 schonk zij het leven aan elf kinderen.

Bij elke geboorte liep Jan Mathijs vol hoop naar de secretarie om een nieuwe zoon of dochter aan te geven, vaak geflankeerd door de lokale veldwachter of een bekende. Maar als de dood aan de deur klopte, en dat gebeurde in dit gezin maar liefst zeven keer, bleef het weefgetouw stil en bleef de vader thuis bij zijn rouwende vrouw en overgebleven kinderen. Het waren de buren, de trouwe schoenmakers, metselaars en boeren uit het gehucht, die uit buurplicht de zware gang naar het gemeentehuis maakten om het overlijden van de zuigeling te melden. Pieter Jan, Franciscus, Peter Joannes, nog een Peter Joannes, Peter Antoon, Henricus Hubertus en Dorothea; geen van hen mocht ouder worden dan negen maanden.

Hendrina droeg de zware tol van de armoede, het verdriet en de onafgebroken roofbouw op haar lichaam. Op 14 mei 1875, op slechts 35-jarige leeftijd en nog geen jaar na de dood van haar jongste dochtertje Dorothea, bezweek zij. Ook nu deden de buren de aangifte. Ze liet Jan Mathijs achter in de Klaarstraat met vier jonge kinderen: Aldegonda, Drica, Gerardus en Helena. Zij waren de overlevers van het weversgezin, de levende bewijzen van een ongekende veerkracht in een tijd die geen genade kende.