Artikel 1: Een feest in het hotel (2 januari 1959)
Bron: Grand Forks Herald
MEVR. EDLA FYTEN, 210 Chestnut St., gaf op oudejaarsavond een feest in het Dacotah Hotel ter ere van haar twee zonen en hun gezinnen, die hier op bezoek waren. Het zijn John Herbert Fyten uit Detroit, Mich., en Edward Allenberg (let op: typefout van de krant, dit is Hallenberg) uit Pittsburgh. Ook bij de groep aanwezig waren de zwager en zus van mevrouw Allenberg, de heer en mevrouw Ervin Reiten uit Petersburg; de ouders van mevrouw John H. Fyten, de heer en mevrouw E. N. Russell, en de broer van mevrouw Allenberg, George R. Brager en zijn gezin. De bezoekers keerden vrijdag terug naar huis.
Artikel 2: Bijna 93, en ze gaat nog steeds sterk (10 augustus 1975)
Bron: Grand Forks Herald - Door: Roberta Bertram
Of het nu gaat om tuinieren, grasmaaien of sneeuwscheppen, mevrouw Edla Fyten vindt het niet ongewoon om deze taken uit te voeren. "Je moet al deze dingen doen als je actief en gezond wilt blijven," zegt mevrouw Fyten, die op 12 november 93 jaar oud wordt. "Ik ben mijn hele leven actief geweest, dus waarom zou ik niet gewoon doorgaan met de dingen die ik altijd heb gedaan," zegt de kwieke oudere dame.
"ER IS GEEN REDEN om toe te geven aan de ouderdom en maar achterover te leunen en te treuren om vervlogen tijden. Je moet doorgaan zolang je je gezondheid hebt, en ik ben wat dat betreft erg bevoorrecht geweest. "Ik heb geen speciaal geheim voor mijn lange leven. Ik heb de dingen gewoon genomen zoals ze kwamen en ben elke dag dankbaar voor mijn goede gezondheid. "Ik neem aan dat je zou kunnen zeggen dat ik mijn gezonde, lange leven toeschrijf aan fatsoenlijk leven en actief blijven. Misschien heeft mijn Zweedse achtergrond er iets mee te maken. We zijn een gehard volkje," zei ze.
MET DE KRACHT en standvastigheid van een veel jonger persoon, zorgt mevrouw Fyten voor haar 11-kamer tellende huis, legt ze elke lente haar tuin aan — en het is een grote —, maait ze het gras en schept ze in de winter haar eigen sneeuw. "Ik heb niemand om voor me te zorgen, dus ik moet voor mezelf zorgen. Ik heb nu wel een elektrische maaier, maar ik weet dat ik de oude handmaaier net zo goed zou kunnen gebruiken als vroeger, als het moest. "Ik schep mijn sneeuw nog steeds met de hand, want ik heb nog niet toegegeven aan een sneeuwblazer," zei ze.
DE VOORMALIGE EDLA Peterson werd geboren in Småland, Zweden. Ze was het middelste kind uit een gezin van 11 zonen en dochters. Haar vader was een veeboer. Ze behaalde daar haar middelbareschooldiploma en toen ze 18 was, besloot ze dat ze wilde reizen naar de plek waar ze een zus had wonen. "Ik vond de Verenigde Staten erg leuk, vooral Chicago, maar ik moest nog één keer terug naar Zweden reizen om mezelf ervan te overtuigen dat ik wilde terugkeren naar de Staten en daar mijn thuis wilde maken. "Het was in Chicago waar ik mijn eerste man, Edvard Hallenberg, ontmoette en we zijn in 1905 getrouwd. Vanuit Chicago gingen mijn man en ik naar Minneapolis, waar hij een groot flatgebouw bezat. We kregen twee kinderen, een dochter, Susan, en een zoon, Edward.
"Toen mijn man stierf, besloot ik dat ik een verandering wilde en ik had veel gehoord over North Dakota. Ik hoorde over een boerderij in Niagara, N.D., dus ik ruilde het flatgebouw in voor de boerderij van 1.100 acres en verhuisde daarnaartoe. We hadden zware tijden. Ik zwoegde op de boerderij en uiteindelijk raakte ik hem kwijt. Toen besloot ik naar Grand Forks te verhuizen," vertelde Edla.
"WE KWAMEN IN 1938 NAAR Grand Forks en ik ben hier sindsdien altijd gebleven. "Ik ben er niet de persoon naar om stil te zitten. Ik vond werk. Ik werkte als taxateur voor de county, was directrice in het stadsziekenhuis hier, dat besmettelijke ziekten behandelde (het werd in die tijd in de volksmond 'The Pest House' genoemd), en ik runde twee of drie jaar een klein restaurant op South Third Street, genaamd de Waffle Shop. "Ik heb nooit moeite gehad om werk te vinden, misschien omdat ik bereid was alles aan te pakken om de kost te verdienen," zei ze.
"HET WAS HIER dat ik met John Fyten trouwde en we kregen één zoon, John Herbert Fyten. "Meneer Fyten stierf in de vroege jaren '40, en opnieuw stond ik er alleen voor om een gezin groot te brengen. "Toen ik mijn huis op 210 Chestnut St. kocht, was het een eengezinswoning met 11 kamers, maar ik heb het laten verbouwen tot vier appartementen, naast mijn eigen woonruimte."
"Ik was nooit iemand die werk uit de weg ging, dus ik ging gewoon door om mijn gezin te onderhouden en mijn kinderen een opleiding te geven. "Allebei mijn zonen zijn afgestudeerd aan de University of North Dakota. Edward woont in Pittsburgh, Pa., en is onlangs met pensioen gegaan. Hij zat bij de marine en was luitenant-kolonel. John woont in Palo Alto en hij en zijn vrouw hebben twee zonen. Mijn dochter is getrouwd en woont in Colorado en zij en haar man hebben een zoon," zei mevrouw Fyten.
TERWIJL ZE HERINNERINGEN OPHAALT, zegt mevrouw Fyten dat ze zware tijden heeft gekend, maar ze herinnert zich ook veel goede tijden. "Ik geniet van het leven en hoop dat ik gezond kan blijven. Natuurlijk ben ik niet meer zo actief als vroeger, maar ik woon nog steeds een paar bijeenkomsten van mijn kerkgroep bij, de Wesley United Methodist, en ik ben lid van de Woman's Relief Corps en woon af en toe een vergadering bij. "Ik luister graag naar mijn radio en blijf bezig in huis. "In de lente plant ik mijn tuin en ik heb daar zes verschillende soorten fruit groeien, naast de basisgroenten. Ik kan me geen tijd herinneren dat mijn aardappelplanten zo hoog stonden als dit jaar. Ik heb al nieuwe aardappelen uit mijn tuin gehad. "Van mijn Amerikaanse kersenboom [chokecherry tree] en mijn wijnranken krijg ik genoeg fruit om het sap te maken dat ik elke dag drink. Ja, ik drink elke dag een glas sap van acht ounce [ca. 240 ml]. Dat is wat me zo gezond houdt," zegt ze.
MEVR. FYTEN ZEI dat ze in haar bijna 93 jaar slechts één keer in het ziekenhuis is geweest, en dat was een overnachting terwijl ze een medische controle had. "Al mijn kinderen zijn thuis geboren. In die tijd was het makkelijk om verpleegsters naar huis te laten komen en te laten blijven. "Mijn kinderen waren brave kinderen en dat zijn ze nog steeds. Ik hoor regelmatig van ze en mijn zonen komen me ongeveer om het jaar bezoeken, en daar geniet ik erg van. Ik kan niet veel meer verwachten, want ze hebben hun eigen gezinnen om voor te zorgen," zei ze.
MEVR. FYTEN'S levendigheid logenstraft haar hoge leeftijd. Ze loopt behoedzaam de trap op en af, haar geest is helder over gebeurtenissen uit het verleden en de enige keer dat ze een bril draagt is om te lezen. "Ik maak veel ritjes de keldertrap op en af en dat zijn er best een paar, maar het lijkt me niet te deren en minstens één keer per dag klim ik de 16 treden op naar de appartementen op de tweede verdieping. Ik wandel graag, waarschijnlijk omdat ik er in mijn leven zo veel van heb gedaan. Ik denk dat wandelen goed is voor een mens," zei de bejaarde dame. Toen haar werd gevraagd of ze uitkeek naar het vieren van haar 100ste verjaardag, was ze er niet zo zeker van. "Als ik zo gezond kan blijven als ik nu ben en in staat ben voor mezelf te zorgen, zou ik het niet erg vinden om nog een paar jaar te leven, maar als ik achteruit ga en bedlegerig word, dan wil ik niet meer leven. "Ik heb 93 goede jaren gehad, ik kan niet om meer vragen," zei ze.
(Bijschriften bij de foto's):
- MEVR. EDLA FYTEN die over drie maanden haar 93ste verjaardag viert, bereidt zich voor om haar gazon te maaien. Met een stevige grip op de hendel heeft mevrouw Fyten geen moeite om de zware motormaaier te besturen. Achter haar staat een enorme kersenboom vol met bessen.
- DE WIJNRANKEN hingen zwaar met druiven die uiteindelijk als sap voor mevrouw Fyten zullen eindigen. Ze zegt dat ze denkt dat de acht ounce kersensap of druivensap, die ze elke dag drinkt, haar in goede gezondheid houden. "Ik ben in mijn hele leven nog nooit een dag ziek geweest en was slechts één keer in het ziekenhuis voor een controle," zei ze.
- FOTO'S VAN HAAR gezin hebben een prominente plaats in de woonkamer van mevrouw Fyten. Haar twee zonen en één dochter met hun gezinnen wonen ver weg van Grand Forks, maar houden allemaal contact met haar.
- MAALTIJDEN BEREIDEN voor zichzelf is geen probleem voor mevrouw Fyten. "Ik eet veel groenten, vlees en fruit en ik denk dat dat me zo gezond houdt. Ik vind het niet erg om voor mezelf te koken, op die manier krijg ik precies wat ik wil en ik probeer een uitgebalanceerd dieet te hebben," zei ze.
Niet alles van wat Edla vertelt lijkt te kloppen. Haar man bijvoorbeeld stierf in 1951. Het lijkt erop dat ze uit elkaar gegaan zijn begin jaren '40 en dat Edla dat hier verzwijgt. In het stukje over de boerderij in Niagara, verzwijgt ze haar man, terwijl we zeker weten dat hij daar farmer was. Ook de dochter Susan Hallenberg is niet onmiddellijk op te sporen.
